Definicja: czym jest ESL i INTRASTAT we Francji?
Czym (naprawdę) była francuska Déclaration d'Échanges de Biens (DEB)?
Historycznie DEB była dokumentem, który zestawiał wszystkie przepływy towarów między Francją a pozostałymi krajami Unii Europejskiej. Realizowała dwa cele: nadzór podatkowy (śledzenie przepływów VAT i wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów) oraz statystykę handlu zagranicznego (ustalanie danych bilansu handlowego). Obowiązki te łączą się z posiadaniem numeru VAT we Francji i składaniem deklaracji VAT we Francji.
Z czego składa się dziś ta deklaracja? Era ESL i INTRASTAT
Po reformie z 2022 roku dawna pojedyncza deklaracja została podzielona na dwie odrębne deklaracje: EC Sales List (ESL) — część czysto podatkową — oraz INTRASTAT — część czysto statystyczną.
Jaka jest różnica między ESL a INTRASTAT we Francji?
| Kryterium | ESL (obowiązek podatkowy) | INTRASTAT (badanie statystyczne) |
|---|---|---|
| Co to jest? | Zestawienie sprzedaży dla urzędu skarbowego (DGFiP) | Szczegółowe badanie do celów statystycznych (INSEE / Douane) |
| Kto deklaruje? | Wszyscy (od momentu posiadania francuskiego numeru VAT) | Tylko wybrani (pismo z zawiadomieniem o wyborze) |
| Próg uruchamiający | 0 € (od 1. euro) | 460 000 € przywozu I/LUB 460 000 € wywozu |
| Złożoność | Niska (numer VAT + kwota) | Wysoka (masa, NC8, kraj pochodzenia) |
| Główne ryzyko | Zakwestionowanie zwolnienia z VAT | Kara grzywny (odmowa udzielenia odpowiedzi) |
ESL jest Twoim absolutnym priorytetem. Bez niej urząd skarbowy uzna, że Twoja sprzedaż wewnątrz UE podlega opodatkowaniu we Francji.
Kto musi składać ESL i INTRASTAT we Francji? (progi i obowiązki)
Deklaracja EC Sales List (ESL)
Musisz złożyć ESL, jeśli Twoje przedsiębiorstwo jest podatnikiem VAT we Francji, posiada ważny francuski wewnątrzwspólnotowy numer VAT i realizuje określone operacje do UE: Firmy spoza UE powinny skonsultować się z przedstawicielem podatkowym we Francji.
- Sprzedaż towarów innym przedsiębiorstwom europejskim (wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, WDT);
- Przesunięcia własnych zapasów do magazynu lub centrum logistycznego w innym kraju UE (na przykład Amazon FBA).
Deklaracja ESL jest należna już od pierwszego euro wysłanego do UE! Nie ma żadnego progu minimalnego.
Badanie statystyczne (INTRASTAT): bardziej ukierunkowany obowiązek
Twoje przedsiębiorstwo będzie miało obowiązek deklarowania INTRASTAT wyłącznie, jeśli w ciągu roku kalendarzowego:
- wprowadza (zakupy z UE dostarczone do Francji) o wartości powyżej 460 000 €;
- wysyła (sprzedaż B2B w UE + przesunięcia zapasów do UE) o wartości powyżej 460 000 €;
- albo otrzymało oficjalne pismo z urzędu celnego informujące, że zostało objęte próbą statystyczną.
Te dwa progi 460 000 € są całkowicie od siebie niezależne.
W jakim terminie złożyć ESL i INTRASTAT we Francji?
Zasada: jest to deklaracja miesięczna, którą należy złożyć po zakończeniu każdego miesiąca referencyjnego. Termin we Francji to 10. dzień roboczy miesiąca następującego po miesiącu referencyjnym. Pełne stawki i terminy znajdziesz w fiszce VAT we Francji.
Kalendarz składania na 2026 rok
| Miesiąc referencyjny | Okres składania (otwarcie – zamknięcie) |
|---|---|
| Styczeń 2026 | 01 – 12 lutego 2026 |
| Luty 2026 | 01 – 12 marca 2026 |
| Marzec 2026 | 01 – 13 kwietnia 2026 |
| Kwiecień 2026 | 01 – 15 maja 2026 |
| Maj 2026 | 01 – 11 czerwca 2026 |
| Czerwiec 2026 | 01 – 11 lipca 2026 |
| Lipiec 2026 | 01 – 12 sierpnia 2026 |
| Sierpień 2026 | 01 – 11 września 2026 |
| Wrzesień 2026 | 01 – 12 października 2026 |
| Październik 2026 | 01 – 13 listopada 2026 |
| Listopad 2026 | 01 – 11 grudnia 2026 |
| Grudzień 2026 | 01 – 13 stycznia 2027 |
Uwaga na weekendy i dni świąteczne, które przesuwają termin. Nigdy nie czekaj do ostatniego dnia do godziny 16:00 — serwer Prodouane często jest przeciążony.
Progi INTRASTAT
INTRASTAT składasz co miesiąc wyłącznie, jeśli przekroczysz progi w trakcie roku (ponad 460 000 € przywozu lub ponad 460 000 € wywozu w roku kalendarzowym — obowiązek zaczyna się od miesiąca przekroczenia), jeśli przekroczyłeś próg w roku poprzednim (wówczas jesteś zobowiązany przez cały bieżący rok już od 1 stycznia), albo jeśli otrzymałeś „zaproszenie” z urzędu celnego (od miesiąca wskazanego w piśmie, nawet poniżej progów).
Prodouane: usługa online do składania deklaracji
Wszystko odbywa się online za pośrednictwem Prodouane, oficjalnego portalu francuskiego urzędu celnego: wprowadzenie wymaganych informacji do ESL i/lub INTRASTAT oraz elektroniczne przekazanie ich służbom celnym. Aby uzyskać dostęp, załóż konto na portalu Prodouane i przygotuj swój francuski wewnątrzwspólnotowy numer VAT (zaczynający się od FR) — to niezbędny klucz.
Jakie operacje deklarować w ESL i INTRASTAT we Francji? (szczegóły przepływów)
Sprzedaż B2B (wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów – WDT)
To przypadek standardowy: sprzedajesz maszynę włoskiemu klientowi będącemu podatnikiem. Warunek: klient musi mieć ważny numer VAT (sprawdź w VIES!).
Przesunięcia zapasów
Wysyłasz własny towar z magazynu we Francji do magazynu Amazon w Niemczech? Nie ma sprzedaży (pozostajesz właścicielem), ale jest to operacja podlegająca zgłoszeniu: jako „nabywcę” wskazujesz własny numer VAT w kraju przeznaczenia. Pominięcie tych przepływów to przyczyna nr 1 korekt podatkowych u sprzedawców Amazon Pan-EU.
Zwroty towarów
Hiszpański klient odsyła Ci wadliwy produkt? Nie usuwaj wiersza z poprzedniego miesiąca: musisz zadeklarować korektę (często za pomocą specjalnego poziomu deklaracji lub jako korektę w bieżącym miesiącu).
Jak wypełnić deklaracje ESL i INTRASTAT?
Wszystko odbywa się na douane.gouv.fr (usługa DEBWEB / ESL). Jeden błędny kod i deklaracja zostaje odrzucona.
Krok 1: kalendarz
Odnieś się do powyższej tabeli terminów składania. Termin zależy od dni roboczych.
Krok 2: wypełnić ESL (część podatkowa)
Wspólna podstawa (ESL oraz INTRASTAT dla odpowiednich wysyłek) obejmuje wartość towaru (wartość podatkowa, kwota zafakturowana bez VAT, wraz z kosztami dodatkowymi; dla przesunięć zapasów — cena nabycia lub wewnętrzna wartość transferu), kraj przeznaczenia (kod kraju członkowskiego UE) oraz wewnątrzwspólnotowy numer VAT klienta europejskiego (obowiązkowy dla ESL, do sprawdzenia w VIES; dla przesunięcia zapasów — Twój własny numer VAT w kraju przeznaczenia).
Wybór kodu regime ESL:
| Kod | Znaczenie regime ESL | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| 21 | Wewnątrzwspólnotowa dostawa „klasyczna” | Najczęstszy. Sprzedaż B2B zwolniona lub transfer opodatkowany w kraju przeznaczenia |
| 20 | Przesunięcie zapasów w ramach umowy składu | Przypadek szczególny (bez natychmiastowego przeniesienia własności). Deklaracja bez wartości |
| 25 | Korekta handlowa (obniżenie wartości) | Faktura korygująca, rabat, upust, zwrot towaru |
| 26 | Korekta handlowa (podwyższenie wartości) | Rzadszy. Faktura uzupełniająca zwiększająca wartość początkową |
| 10 | Korekta przesunięcia zapasów (regime 20) | Jeśli zapas wraca do Francji w ciągu 12 miesięcy bez sprzedaży |
| 31 | Uproszczone transakcje trójstronne | Jesteś pośrednikiem „B”, który refakturuje „C” za towar pochodzący od „A” |
Krok 3: wypełnić INTRASTAT (pełna część statystyczna)
Jeśli jesteś zobowiązany do INTRASTAT, przygotuj znacznie więcej szczegółów. Lista kontrolna danych do przygotowania wiersz po wierszu:
- Okres referencyjny: dany miesiąc (i rok).
- Rodzaj przepływu: przywóz (przybycie do FR) lub wywóz (wyjście z FR).
- Nomenklatura produktu (NC8): kod 8-cyfrowy (np. 85171200).
- Masa netto: waga towaru w kg (bez opakowania).
- Jednostki uzupełniające: jeśli wymaga tego kod NC8 (litry, metry kwadratowe, liczba sztuk).
- Rodzaj transakcji: kod 2-cyfrowy (11 = sprzedaż, 21 = zwrot itd.).
- Francuski département: wyjścia (wywóz) lub przybycia (przywóz).
- Kraj pochodzenia: skąd towar faktycznie pochodzi (produkcja).
- Kod regime INTRASTAT: wskazuje kategorię przepływu.
Kody regime INTRASTAT — wywozy (wyjścia z Francji):
| Kod regime | Charakter wywozu |
|---|---|
| 21 | Dostawa zwolniona (sprzedaż B2B) i opodatkowane przesunięcie zapasów |
| 29 | Inne wywozy (np. uszlachetnianie, zwroty szczególne) |
Kody regime INTRASTAT — przywozy (wejścia do Francji):
| Kod regime | Charakter przywozu |
|---|---|
| 11 | Wewnątrzwspólnotowe nabycie opodatkowane we Francji (zakup B2B) |
| 19 | Inne przywozy (np. zwroty, uszlachetnianie) |
Środek transportu:
| Kod | Środek transportu |
|---|---|
| 1 | Transport morski |
| 2 | Transport kolejowy |
| 3 | Transport drogowy (ciężarówka) |
| 4 | Transport lotniczy |
| 5 | Przesyłki pocztowe |
| 7 | Stałe instalacje transportowe |
| 9 | Napęd własny |
Jak skorygować deklarację (ESL/INTRASTAT)? (zwroty, faktury korygujące, błędy)
Przypadek 1: obsługa faktur korygujących i zwrotów handlowych
Jeśli wystawiasz klientowi fakturę korygującą, w ESL musisz „anulować” lub zmniejszyć pierwotną sprzedaż: złóż wiersz korekty za miesiąc faktury korygującej, w regime 25 (korekta handlowa — obniżenie wartości), wskazując kwotę netto faktury korygującej oraz numer VAT klienta. W CA3 nie zapomnij odjąć tej kwoty od wiersza wewnątrzwspólnotowych dostaw.
Przypadek 2: fizyczny zwrot towaru (bez wymiany)
Twój europejski klient zwraca Ci towar (z UE do Francji): jeśli składasz INTRASTAT, zadeklaruj ten przepływ „przywozu” w regime 19, rodzaj transakcji 21 (zwrot). Zwracasz towar dostawcy (z Francji do UE): zadeklaruj ten przepływ „wywozu” w regime 29, rodzaj transakcji 21.
Przypadek 3: zwroty zapasów (złożoność Amazon/logistyka)
Jeśli wysłałeś zapas (regime 21 lub 20) i wraca on do Francji niesprzedany: dla zwrotu poniżej 12 miesięcy po regime 20 użyj regime 10 w ESL, aby skorygować pierwotne przesunięcie; dla zwrotu powyżej 12 miesięcy lub standardowego zapasu zwrot jest odrębnym przepływem (INTRASTAT przywozu w regime 19), a jeśli pierwotna wysyłka wpłynęła na ESL, korekta (regime 25) może podatkowo anulować wywóz.
Sankcje i kary za brak deklaracji, błąd lub opóźnienie
- 750 € za każdą brakującą lub złożoną po terminie deklarację;
- kara podwojona (1 500 €), jeśli zobowiązany nie ureguluje swojej sytuacji w ciągu 30 dni od wezwania;
- 15 € za każde pominięcie lub błąd w deklaracji (nie więcej niż 1 500 € za deklarację).
Automatyzacja deklaracji ESL i INTRASTAT we Francji
Jeśli obsługujesz ponad 10–20 faktur miesięcznie, ręczne wprowadzanie danych jest niebezpieczne. Literówka w numerze VAT lub kodzie NC8 zdarza się szybko. Jak się zorganizować?
- ERP / fakturowanie: skonfiguruj oprogramowanie tak, aby eksportowało znormalizowany plik .CSV lub .XML (Prodouane akceptuje importy masowe).
- Mapowanie NC8: upewnij się, że każda karta towaru w katalogu ma swój kod celny (HS Code) i masę netto.
- Outsourcing: wiele firm zagranicznych zleca to zadanie wyspecjalizowanemu usługodawcy, który oczyszcza dane, weryfikuje numery VAT przez API VIES i składa deklaracje za nie.
Najprostszym sposobem, by nie popełnić błędu, jest powierzenie deklaracji przedstawicielowi podatkowemu we Francji.
Często zadawane pytania
Jaka jest różnica między ESL a CA3?
CA3 to Twoja zbiorcza deklaracja VAT (gdzie płacisz VAT). ESL to imienne zestawienie (klient po kliencie) sprzedaży wewnątrz UE. Uwaga: łączna kwota zadeklarowana jako „dostawy wewnątrzwspólnotowe” w CA3 (wiersz E2/06) musi odpowiadać sumie Twojej ESL, w przeciwnym razie czeka Cię kontrola.
Czy trzeba składać ESL „zerową”?
Tak, zdecydowanie zaleca się złożenie deklaracji „zerowej”, jeśli zwykle jesteś zobowiązany, ale w danym miesiącu nie masz żadnego przepływu — pozwala to uniknąć automatycznych monitów. Dla INTRASTAT (jeśli jesteś objęty próbą) jest to wręcz obowiązkowe.
Czy ESL jest obowiązkowa dla usług?
Nie. ESL dotyczy towarów. W przypadku usług (europejskie świadczenie usług) musisz wypełnić deklarację usług (DES), która jest odrębną procedurą (również na portalu pro.douane, ale osobną).
Kraje, których to dotyczy