Najpierw ustal typ transakcji: lokalna Niemcy czy B2B wewnątrz UE
Sposób wystawienia faktury zależy od miejsca opodatkowania. Inaczej wygląda faktura za lokalną sprzedaż w Niemczech z niemieckim VAT, a inaczej faktura dla niemieckiego podatnika VAT w transakcji wewnątrzwspólnotowej. Wsparcia w rozliczeniach udziela przedstawiciel podatkowy w Niemczech.
| Sytuacja | Co zwykle trafia na fakturę | Największe ryzyko |
| Sprzedaż lokalna w Niemczech | Niemiecki VAT, niemiecki numer VAT lub Steuernummer, stawka 19% albo 7% | Brak rejestracji VAT w Niemczech mimo obowiązku |
| Dostawa B2B z innego kraju UE do Niemiec | Numery VAT UE obu stron, adnotacja o zwolnieniu/WDT i reverse charge | Nieważny numer VAT UE klienta |
| Dostawa z Niemiec do innego kraju UE | Niemiecki numer VAT, numer VAT UE nabywcy, adnotacja o odwrotnym obciążeniu | Błędna kwalifikacja transakcji jako lokalnej |
| Eksport poza UE | Adnotacja eksportowa i dokumenty wywozu | Brak dowodu wywozu |
Zanim ustawicie szablon faktury, rozdzielcie w systemie sprzedaż lokalną, WDT i eksport. Jeden uniwersalny szablon faktury dla Niemiec zwykle kończy się brakującą wzmianką VAT.
Jakie dane musi zawierać faktura w Niemczech
Niemiecka faktura musi pozwalać administracji podatkowej odtworzyć transakcję bez zgadywania. W praktyce oznacza to komplet danych identyfikacyjnych, dat, numerów, opisów i kwot VAT.
Przegląd stawek VAT obowiązujących w Niemczech zawiera VAT w Niemczech.
Na fakturze powinny znaleźć się:
unikalny, sekwencyjny numer faktury;
data wystawienia faktury;
data dostawy towarów lub wykonania usługi, jeżeli różni się od daty faktury;
pełna nazwa i adres sprzedawcy;
pełna nazwa i adres klienta;
numer podatkowy Steuernummer albo numer VAT UE sprzedawcy;
numer VAT UE klienta, gdy transakcja jest B2B wewnątrz UE;
dokładny opis towarów lub usług;
ilość, cena jednostkowa, rabaty i podstawa opodatkowania;
zastosowana stawka VAT oraz kwota VAT;
kwota brutto do zapłaty;
właściwa adnotacja, jeżeli transakcja jest zwolniona, eksportowa lub objęta reverse charge.
Najczęstszy błąd dotyczy daty dostawy. Sama data wystawienia faktury nie zawsze wystarczy. Jeżeli dostawa lub usługa została wykonana w innym dniu, pokażcie tę datę osobno.
Przy transakcjach B2B wewnątrz UE nie wystarczy wpisać niemieckiego numeru VAT klienta. Numer trzeba zweryfikować przed wystawieniem faktury i zachować dowód weryfikacji.
VAT na fakturze dla klienta niemieckiego: 19%, 7% albo reverse charge
W sprzedaży lokalnej w Niemczech standardowa stawka VAT wynosi 19%. Stawka obniżona 7% dotyczy wybranych kategorii, dlatego nie należy jej stosować „bo produkt wygląda podobnie” do innej kategorii objętej preferencją.
| Element VAT | Zastosowanie na fakturze |
| 19% | Stawka standardowa dla większości towarów i usług |
| 7% | Stawka obniżona dla wybranych towarów i usług |
| 0% / zwolnienie | Wybrane transakcje eksportowe lub wewnątrzwspólnotowe, gdy spełnione są warunki |
| Reverse charge | B2B, gdy podatek rozlicza nabywca zgodnie z właściwą podstawą prawną |
Przy sprzedaży B2B z Polski, Francji lub innego kraju UE do niemieckiego podatnika VAT zwykle nie naliczacie niemieckiego VAT. Na fakturze pokazujecie numery VAT UE obu stron i dodajecie adnotację o rozliczeniu podatku przez nabywcę. W praktyce na fakturach spotyka się niemieckie sformułowanie: Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers.
Dla niemieckiego klienta B2B warto stosować dwujęzyczną adnotację: „Odwrotne obciążenie / Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers”. Księgowość klienta od razu wie, jak zaksięgować dokument.
Sprzedaż B2B do Niemiec: sprawdź numery VAT UE
Numer VAT UE klienta jest warunkiem bezpieczeństwa przy fakturze wewnątrzwspólnotowej. Jeżeli numer jest nieważny, nieaktualny albo należy do innego podmiotu, sprzedawca ryzykuje zakwestionowanie sposobu opodatkowania.
Przed wystawieniem faktury sprawdźcie:
czy klient działa jako podatnik VAT;
czy niemiecki numer VAT UE jest aktywny;
czy dane klienta odpowiadają danym w systemie weryfikacji;
czy macie dowód transportu lub wykonania transakcji;
czy adnotacja na fakturze odpowiada typowi transakcji.
Dla dostaw wewnątrzwspólnotowych podstawą jest rozdzielenie zwolnienia dostawy od rozliczenia podatku po stronie nabywcy. Na fakturze można użyć adnotacji „Steuerfreie innergemeinschaftliche Lieferung” dla dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers” dla odwrotnego obciążenia, jeżeli pasuje do transakcji.
Nie kopiujcie automatycznie wzmianki z poprzedniej faktury. Inne sformułowanie będzie właściwe dla eksportu, inne dla WDT, inne dla reverse charge przy usługach.
Język i waluta faktury dla niemieckiego klienta
Faktura dla klienta w Niemczech nie musi być wystawiona po niemiecku. Niemieckie organy podatkowe mogą jednak zażądać tłumaczenia podczas kontroli, a klient szybciej zaakceptuje dokument, jeżeli kluczowe pozycje są po niemiecku albo po angielsku.
Waluta faktury również może być inna niż euro. Do rozliczeń podatkowych trzeba jednak zastosować właściwy kurs, zgodnie z zasadami używanymi w deklaracjach. Jeżeli fakturujecie regularnie, opiszcie kurs w procedurze księgowej i trzymajcie się jednej metody.
Najważniejsze niemieckie terminy na fakturze:
| Niemiecki termin | Znaczenie po polsku |
| Rechnung | Faktura |
| Rechnungsnummer / Rechnungsnr. | Numer faktury |
| Rechnungsdatum | Data wystawienia |
| Leistungsdatum | Data dostawy lub wykonania usługi |
| Fälligkeitsdatum | Termin płatności |
| Betrag | Kwota |
| Mehrwertsteuer / Umsatzsteuer | VAT |
| Menge | Ilość |
| Preis | Cena |
| Zu zahlen | Do zapłaty |
Jeżeli klient ma niemiecki dział księgowości, nie tłumaczcie kreatywnie pojęć podatkowych. Lepiej użyć rozpoznawalnych terminów: Rechnung, USt-IdNr., Mehrwertsteuer, Fälligkeitsdatum.
Przechowywanie faktur i e-fakturowanie B2B w Niemczech
Od 1 stycznia 2025 r. podstawowy okres przechowywania faktur w Niemczech wynosi 8 lat. Wynika to z UStG §14b. Termin liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym faktura została wystawiona.
E-fakturowanie B2B w Niemczech trzeba traktować jako osobny temat zgodności. Od 2025 r. dla krajowych transakcji B2B między przedsiębiorcami ustanowionymi w Niemczech zasadą staje się faktura elektroniczna w ustrukturyzowanym formacie, zgodnym z wymogami przetwarzania elektronicznego. Prosty PDF nie jest już „e-fakturą” w tym znaczeniu, choć obowiązują przepisy przejściowe.
Dla firm zagranicznych najważniejsze pytanie brzmi: czy transakcja jest krajowa w Niemczech. Jeżeli macie niemiecką rejestrację VAT, magazyn, stałe miejsce prowadzenia działalności albo fakturujecie sprzedaż lokalną, sprawdźcie, czy klient oczekuje formatu XRechnung lub ZUGFeRD.
Starsze materiały nadal podają nieaktualny okres archiwizacji. Dla faktur niemieckich aktualny stan od 2025 r. to 8 lat według UStG §14b. Nie opierajcie procedur archiwizacji na nieaktualnym szablonie.
Kiedy potrzebna jest niemiecka rejestracja VAT
Niemiecki numer VAT może być potrzebny, jeżeli wykonujecie sprzedaż opodatkowaną lokalnie w Niemczech. Typowe przypadki to magazynowanie towarów w Niemczech, lokalne dostawy, import z późniejszą sprzedażą albo transakcje, w których nie można zastosować rozliczenia przez nabywcę.
Rejestracja wymaga uzyskania numeru VAT w Niemczech i regularnego składania deklaracji VAT w Niemczech.
Przy prostym B2B z innego państwa UE do niemieckiego podatnika VAT rejestracja nie zawsze jest konieczna. Decyduje model operacyjny: skąd wysyłany jest towar, gdzie znajduje się magazyn, kto jest importerem, kto organizuje transport i czy klient ma ważny numer VAT UE.
Zanim wystawicie pierwszą fakturę dla niemieckiego klienta, zróbcie krótką mapę przepływu: kraj wysyłki, kraj dostawy, status klienta, numer VAT, warunki Incoterms i miejsce opodatkowania. To pięć minut pracy, które często oszczędza korekty VAT.
Często zadawane pytania
Jakie elementy są obowiązkowe na fakturze w Niemczech?
Faktura powinna zawierać numer faktury, datę wystawienia, datę dostawy lub wykonania usługi, dane sprzedawcy i klienta, numer podatkowy lub VAT UE, opis towarów albo usług, podstawę opodatkowania, stawkę VAT, kwotę VAT i kwotę brutto. Przy transakcjach B2B wewnątrz UE dodajcie numer VAT UE klienta oraz właściwą adnotację o odwrotnym obciążeniu lub dostawie wewnątrzwspólnotowej.
Czy faktura dla niemieckiego klienta musi być po niemiecku?
Nie. Faktura może być wystawiona w innym języku, ale niemiecki lub angielski ułatwia akceptację dokumentu przez klienta. Podczas kontroli urząd może poprosić o tłumaczenie.
Jaką stawkę VAT wpisać na fakturze w Niemczech?
Dla sprzedaży lokalnej standardowa stawka VAT w Niemczech wynosi 19%, a stawka obniżona 7% dotyczy wybranych towarów i usług. Przy transakcji B2B wewnątrz UE często nie nalicza się VAT na fakturze, jeżeli spełnione są warunki rozliczenia przez nabywcę.
Kiedy stosować reverse charge na fakturze do Niemiec?
Reverse charge stosuje się wtedy, gdy podatek rozlicza nabywca, najczęściej przy określonych transakcjach B2B wewnątrz UE. Na fakturze trzeba pokazać numery VAT UE stron i dodać odpowiednią adnotację, np. „Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers”.
Czy można wystawić fakturę w walucie innej niż euro?
Tak. Faktura może być wystawiona w innej walucie, ale do rozliczeń podatkowych trzeba zastosować właściwy kurs. Przy stałych transakcjach warto ustalić jedną procedurę przeliczania dla księgowości.
Ile lat trzeba przechowywać faktury w Niemczech?
Od 1 stycznia 2025 r. faktury w Niemczech przechowuje się zasadniczo przez 8 lat zgodnie z UStG §14b. Okres liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono fakturę.
Kraje, których to dotyczy